Viyana Sanat Tarihi Müzesi – Küçük boyut sanatta büyük politika

Dünyanın en yaşanabilir şehri Viyana‘nın görkemli Ring Bulvarı üzerinde bulunan Viyana Sanat Tarihi Müzesi (Almanca: Kunsthistorisches Museum Wien) dünyanın en büyük, en ihtişamlı ve de en önemli müzelerinden bir tanesidir.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Viyana Doğa Tarihi Müzesi’nden Viyana Sanat Tarihi Müzesi’ne bakış. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Ağustos 2017.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi, Habsburg Hanedanı üyelerine ev sahipliği yapmış olan Schönbrunn Sarayı, Belvedere Sarayı, Hofburg Sarayı gibi Viyana sarayları başta olmak üzere; 500 yıllık Avrupa askeri tarihinin bir özeti mahiyetindeki Viyana Askeri Tarih Müzesi, şehrin tarihine ışık tutan Viyana Şehir Müzesi, dünyanın en büyük grafik koleksiyonlarından biri bulunan Albertina Müzesi, Türkiye’den bir parça olan Viyana Efes Müzesi, Müzeler Bölgesi’nde (=Museumsquartier) bulunan Leopold Müzesi ve Mumok, psikoanalitikin kurucusu Sigmund Freud Müzesi, Mozart Müzesi, Viyana Teknik Müzesi vb. gibi dünyaca ünlü birçok müzeyi bağrında barındıran Avusturya‘nın başkenti Viyana’nın müzeleri arasında en çok ziyaret edilenlerden bir tanesidir.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Viyana Sanat Tarihi Müzesi ve Maria Theresia anıtı. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Ağustos 2017.

Birazdan okuyacağınız satırları, birçok defa ziyaret ettiğim Viyana Sanat Tarihi Müzesi‘nde kiraladığım sesli rehber, müzenin hediyelik eşya mağazasından satın aldığım Müdire Dr. Sabine Haag imzalı kitaplar [1][2] ve de müzenin genel ağ sayfasında verilen bilgilerden faydalanarak hazırladım ve kendi çekmiş olduğum fotoğraflarla desteklemeye çalıştım. Almanca’dan Türkçe’ye çevirilerde ufak tefek kaymalar olabilir ve elbette uyarılarınız dikkate alınacaktır. Şimdiden teşekkürler.

 

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Viyana Sanat Tarihi Müzesi’ni Avrupa’daki diğer birçok müzeden ayıran en önemli özelliklerinden bir tanesi -her ne kadar ilk bakışta bir sarayı anımsatsa da- bir zamanlar ülkeyi yöneten hanedanlık üyelerinin yaşam alanı olarak değil de, ta en başından bu yana sadece bugün hizmet ettiği amaç için planlanıp hayata geçirilmiş olmasıdır.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Müzeler Bölgesi (=Museumsquartier) istikametine bakış: Maria-Theresien-Meydanı’nın solunda Viyana Sanat Tarihi Müzesi, sağında Viyana Doğa Tarihi Müzesi. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Noel pazarı. Aralık 2017.

Hemen karşısında bulunan Viyana Doğa Tarihi Müzesi gibi -ismini Habsburg Hanedanı’ndan İmparatoriçe Maria Theresia’dan alan- Maria-Theresien Meydanı’nın bir kenarında bulunmaktadır. Viyana Noel pazarları başlıklı yazımda da belirttiğim üzere bu meydanda her sene Noel zamanı bir pazar kurulmaktadır.

 

Viyana Sanat Tarihi Müzesi tarihçesi [1][2][3]

18. yy. Avrupa’nın farklı hükümdarlık ve krallık hanedanlıklarına ait sanat koleksiyonlarının haftanın belirli günlerinde umuma açıldığı bir dönem olmuştu.

Başlı başına müze binası olarak 1817’de hayata geçirilen ilk (yeni) yapı ise Londra’nın güneyinde bulunan Dulwich Picture Gallery‘ti. Bu müzeyi ise, her ikisi de Almanya’da bulunan ve 1830’da açılan “Glyptothek” (Münih) ve “Altes Museum” (Berlin) takip etmişlerdi.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

İmparator Franz Joseph heykeli. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Viyana Sanat Tarihi Müzesi, Ağustos 2017.

Viyana‘da imparatorluğa ait resim koleksiyonları ise ilk etapta 1710-1720 yılları arasında Hofburg Sarayı‘nın bir parçası olan Stallburg‘ta bu amaç için düzenlenen bölümlerde kendilerine yer bulmuşlardı.

Avrupa’nın farklı bölgelerinde sanat koleksiyonları hanedanlık üyelerinin saraylarında ziyaretçilerinin beğenilerine sunulmaları fikrinden esinlenen Maria Theresia tarafından bu koleksiyonlar Belvedere Sarayı‘na (Oberes Belvedere) nakledildiler. Ziyaretçilerden kastın ise misafir soylular ve sanat akademisi öğrencilerinin olduğunun altını çizmekte fayda var. Ancak 18. yy.’ın sonlarına gelindiğinde belirli bir giriş ücreti karşılığında halk da bu sanat ziyafetinden istifade edebilecekti.

20 Aralık 1857 tarihli ve İmparator I. Franz Joseph imzalı kararname Viyana şehir merkezini çevreleyen Orta Çağ’dan kalma surların yıkılıp yerine görkemli bir bulvarın, Ring Bulvarı’nın (= Ringstraße) yapımı için atılan ilk adımdı.

Bu bulvarın planlama aşamasının daha en başında ise, Habsburg Hanedanı üyelerinin Orta Çağ’dan beri titizlikle koleksiyonlarını yaptıkları ve gelecek nesillere miras bıraktıkları farklı yerleşkelerde dağınık bir biçimde bulunan tüm koleksiyonların tek bir çatı altında toplanması fikri ortaya çıkmıştı.

Nihayetinde Ring Bulvarı üzerinde Viyana Sanat Tarihi Müzesi (ve hemen karşısına Viyana Doğa Tarihi Müzesi’nin) yapımı kararı alındı.

Ünlü Alman Mimar Gottfried Semper ve Viyanalı Karl Hasenauer tarafından planlanan Viyana Sanat Tarihi Müzesi ‘nin inşasına 1871 senesinde başlandı ve 20 yıl sonra, 17 Ekim 1891’de I. Franz Joseph‘in katılımıyla açılışı gerçekleşti. Sonuç olarak ortaya Gesamtkunstwerk des Historismus tarzından bir eser çıktı. 22. Ekim 1891’de ise ziyarete  açıldı.

viyana sanat tarihi müzesi

Viyana Sanat Tarihi Müzesi. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Ağustos 2017.

Müze yapımında hiçbir harcamadan kaçınılmamıştı; en kaliteli malzemeler kullanılmış, dekorasyon işleri için Tuna Monarşisi’nin (=Donaumonarchie) en ünlü sanatçıları görevlendirilmişti. Bu sanatçıların içerisinde o zamanlar bir hayli genç olan ve ismini ilerleyen dönemlerde özellikle de Secession vasıtasıyla daha çok duyacağımız yetenekli Gustav Klimt de bulunmaktaydı.


Bu da ilginizi çekebilir

Avusturya’nın kısa tarihi;

İlber Ortaylı’dan Avusturya tarihi.


 

Viyana Sanat Tarihi Müzesi mimarisi ve iç tasarımı

Viyana Sanat Tarihi Müzesi dış cephesi

Müzenin kubbesinin üstünde dolayısıyla da en yüksek noktada Athena‘nın heykeli bulunmaktadır. Athena (Roma mitolojisinde; Minerva) zekânın, sanatın (= Kunst), el sanatının (= Handwerk) tanrıçasıdır; şehirlerin koruyucusu, sağduyuyla sürdürülen savaşın ve barışın tanrıçasıdır. Viyana Sanat Tarihi Müzesi gibi yine Ring Bulvarı üzerinde bulunan Avusturya Parlamento Binası’nın önünde de bir adet Athena heykeli bulunmaktadır.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Viyana Sanat Tarihi Müzesi kubbesinin dış görünüşü. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Ağustos 2017.

Kubbenin dört bir tarafındaki fenerlerin içlerinde bulunan heykeller vasıtasıyla bir sanatçıyı ustalığa ulaştıran zihinsel aktivite (= Geistestätigkeiten) ve özelliklere vurgu yapılmaktadır:

  • Yetenek (= Begabung)
  • İrade gücü (= Willenskraft)
  • Heyecan, şevk (= Begeisterung)
  • İtidal; aşırı olmama durumu (= Mäßigung).

Kubbenin hemen alt tarafında, müzenin çatısında ise sanatçılar, şairler, bilim insanlarının heykelleri bulunmaktadır.

Müzenin her bir dört cephesinde işlenen konular itibarıyla adandıkları dönemler şunlardır:

  • Babenbergstraße‘ye bakan cephe: Eskiçağ (=Antike)
  • Maria-Theresien-Meydanı’na bakan cephe: Rönesans
  • Museumsplatz’a bakan cephe: Bizans, Gotik ve Roma
  • Ring Bulvarı’na (Burgring) bakan cephe: Modern sanat.

 

Viyana Sanat Tarihi Müzesi Giriş Salonu

Viyana Sanat Tarihi Müzesi‘nin hemen girişinde sizleri biraz evvel bahsettiğimiz kubbenin altında bulunan görkemli bir salon karşılayacaktır.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Viyana Sanat Tarihi Müzesi giriş salonu. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Şubat 2017.

Salonun tam ortasında durup tavandaki daire şeklindeki boşluktan yukarı baktığınızda ise müzenin birazdan hakkında detaylıca bahsedeceğimiz kubbesini görebilirsiniz.

 

Viyana Sanat Tarihi Müzesi Merdivenleri

Merdivenlerden üst kata çıkarken kafanızı kaldırıp yukarı baktığınızda şu güzel manzarayla karşılaşacaksınız:

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Viyana Sanat Tarihi Müzesi merdivenleri. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Ağustos 2017.

Tavanda büyük bir fresk, tavanın her bir kenarında üçer tane olmak üzere (yarım daire şeklindeki) lünetteler, merdiven başlarında iki adet armalı aslan heykeli ve merdiven sahanlığında ise bir heykel.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Viyana Sanat Tarihi Müzesi merdiven boşluğu. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Ağustos 2017.

Merdiven sahanlığındaki Antonio Canova tarafından yapılan heykelin sembolik hikayesi şöyledir:

Yarı insan yarı hayvan (belden yukarısı insan, belden aşağısı at) Kentaurlar Lapithler Kralı Peirithoos’un (Zeus ile Dia’nın oğlu) sarayında gerçekleşen düğün töreninde kadınlara sarkıntılık edince taraflar arasında kanlı bir çekişme başlar. Yunan mitolojisinin en büyük kahramanlarından biri olan Theseus‘un yardımıyla Kentaurlar yenilgiye uğratılırlar. Heykelde vurgulanmak istenen sembolik anlam ise; (bilim ve sanat sahibi) medeni toplumların barbarlara her daim üstün gelecekleridir.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Antonio Canova tarafından yapılan Theseus heykeli. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Viyana Sanat Tarihi Müzesi, Ocak 2017.

Bu heykel döneminin en önemli heykeltraşlarından biri olan Antonio Canova tarafından Fransız İmparatoru I. Napolyon için yapılır ve devrilmesinden sonra I. Franz Joseph tarafından satın alınarak Viyana’ya getirilir. Heykelin Viyana’daki ilk durağı Ring Bulvarı üzerinde bulunan Halk Bahçesi’ndeki (Volksgarten) Theseus Tapınağı (=Theseustempel) olur. Yaklaşık 70 yıl sonra müzede bugün bulunduğu yere nakledilir. Halk Bahçesi’nde bulunan ve 1820-1823 yılları arasında yapılan tapınak ise Atina’da bulunanın küçük ölçekli bir örneğidir. 

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Viyana Sanat Tarihi Müzesi merdiven boşluğunun tavanı. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Ocak 2018.

Merdivenlerin üzerindeki tavandaki freskler ise farklı sanatkârlar tarafıdan yapılmışlardır.

Tavandaki büyük freskin altında ise her bir kenarda üç adet olmak üzere (kökü Fransızca bir kelime olan Lunette‘ye dayanan) lünette denilen yarım daire şeklindeki freskleri göreceksiniz.

Freskler ve sanatçılar hakkında detaylı açıklama burada

 

Viyana Sanat Tarihi Müzesi Kubbeli Salon

Mimar Gottfried Semper Kubbeli salonu (= Kuppelsaal) müzenin merkezi (= Repräsentationsraum) olarak hayata geçirmişti. Viyana Askeri Tarih Müzesi‘nde Şöhretin Salonu (= Ruhmeshalle) ne ise, Viyana Sanat Tarihi Müzesi‘ndeki Kubbeli Salon (= Kuppelsaal) o!

Kubbeli Salon’un duvarlarındaki süslemeler (= Ornomentale Gestaltung) Karl Hasenauer tarafından yapıldı.

Her biri bir koleksiyoncu Habsburglu’ya atfedilmiş olan kubbenin sekiz köşesinin hepsi de aynı mimari özelliklere sahip:

Balkonların hemen üstünde bulunan pervazların (= Gesims) üzerinde söz konusu şahsın ismi yazılı olan bir tabela, hemen üstünde kabartma ve hemen üstünde ise portresi bulunmakta. Buradan da anlaşıldığı üzere, Kubbeli Salon’un amacı, müzenin envanterinin bir araya gelmesinde emeği geçen Habsburgların koleksiyoncu kimliklerini ön plana çıkarmaktır.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Viyana Sanat Tarihi Müzesi Kubbeli Salon’da bulunan kafeterya/restoran. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Ocak 2018.

Kubbeli Salon günümüz itibarıyla kafeterya/restoran olarak kullanılmaktadır.

 

Viyana Sanat Tarihi Müzesi’ndeki koleksiyonlar

Resim Galerisi (Gemäldegalerie)

Viyana Sanat Tarihi Müzesi’nin altı farklı salonunda sergilenen farklı sanat akımlarına ait eserlerden oluşan resim galerisi Habsburgların koleksiyonlarından ileri gelmiş ve alanında dünyanın en büyük ve de önemlilerinden bir tanesi olarak kabul edilmektedir. Resim galerisinin kurucusunun Kayser III. Ferdinand’ın kardeşi Arşidük Leopold Wilhelm’in (1614-1662) olduğu bilinmektedir.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Viyana Sanat Tarihi Müzesi resim koleksiyonu. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Ocak 2018.

Koleksiyonun ağırlık noktası henüz 17. yy.’da belirlenmiştir:

  • 16. yy. Venedik sanatı (= Venezianische Malerei): Tiziano, Veronese, Tintoretto
  • 17. yy. Flaman resim sanatı (= flämische Malerei): Peter Paul Rubens, Anthonis van Dyck
  • Eski Hollanda resim sanatı (= altniederländische Malerei): Jan van Eyck, Rogier van der Weyden
  • Eski Alman resim sanatı (= altdeutsche Malerei): Albrecht Dürer, Lucas Cranach.

Resim galerisinin diğer önemli eserleri ise Pieter Bruegel, Rembrandt, Raffael, Caravaggio (İtalya), Velazquez’e (İspanya) ait eserlerinin yanı sıra Vermeer‘in ustalık eserleri ve İtalyan Barok resim sanatına ait eserlerdir.

İlber Ortaylı‘nın belirttiği üzere Avrupa’nın diğer birçok bölgesinde bulunan müzelerdeki eserler gibi buradakilerin de birçoğunun ilham kaynağı genelde İncil’de bahsedilen olaylardır.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Viyana Sanat Tarihi Müzesi resim koleksiyonu. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Ağustos 2017.

Müze ilk hizmete girdiğinde tavandaki doğal ışıklandırma ile aydınlatılmata ve bu nedenle de açılış saatleri mevsime göre değişmekteydi.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Viyana Sanat Tarihi Müzesi – Adem & Havva. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Ağustos 2017.

Müzede bulunan Üç Filozof isimli eserin detayları hakkında Khan Academy’nin hazırlamış olduğu güzel bir video bulunmakta:

Viyana Sanat Tarihi Müzesi’nde bulunan önemli eserler

Farklı dönemlere ve sanat akımlarına ait eserler arasından seçilen resimlere buradan ulaşabilirsiniz.

 

Mısır-Şark Koleksiyonu (Ägyptisch-Orientalische Sammlung)

1798-1799 yıllarında gerçekleşen Napolyon’un Mısır ekspedisyonu, 19. yy.’ın başında eski Mısır tarihine ve o döneme ait eserlere karşı büyük bir ilginin oluşmasına vesile olur.

O zamana kadar Habsburgların elinde az sayıda eski Mısır uygarlığı dönemine ait eserler bulunmaktadır. 19. ve 20. yy.’da satın almalar, bağışlar ve yapılan kazılar vasıtasıyla gün yüzüne çıkarılan eserler ile büyük bir koleksiyon meydana getirilir. Özellikle de anıtlar bakımından günümüz itibarıyla alanının en büyüklerinden bir tanesi olma özelliğine sahiptir.

İlginçtir ki, koleksiyonun oluşması adına ilk taşın, 1560 civarlarında Avusturya İmparatorluğu üyeleri tarafından Konstantiniyye’ye (İstanbul) gönderilen bir elçinin satın aldığı ‘Die Kniefigur des Gem-nef-hor-bak‘ isimli eserle konulmuş olmasıdır.

Birkaç değerli tarihi eserin binlerce parçaya sahip dev bir koleksiyona dönüşmesini sağlayan önemli gelişmelerden biri ise 1821’de Mısır’da gerçekleşen bir satın alma işlemidir.

Koleksiyonun en cömert bağışçısı ise 1824-1849 seneleri arasında Avusturya Başkonsolosu olarak İskenderiye’de (Alexandria) görev yapan Anton Ritter von Laurin‘den başkası değildi.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Mısır Koleksiyonu. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Viyana Sanat Tarihi Müzesi, Şubat 2018.

Schönbrunn Sarayı‘nda dünyaya gelen I. Franz Joseph’in kurşuna dizilerek öldürülen oğlu Meksika İmparatoru I. Maximilian (bugünkü İtalya topraklarında bulunan) Triest yakınlarında bir şatoya sahipti. İsmini bu şatodan alan “Miramar Koleksiyonu” isminde bir özel Mısır koleksiyonu yine burada bulunmaktaydı. 1893 senesinde Mısır hükümeti tarafından gerçekleşen ve o döneme ait tabutlardan oluşan cömertçe bir bağış almıştır. Tüm bu eserler bugün Viyana Sanat Tarihi Müzesi bünyesinde sergilenmektedir.

1824 senesine gelindiğinde Mısır Koleksiyonu Viyana’da Johannesgasse‘de bulunan bir palasta umuma açılır. 1837 senesinde ise İmparatoriçe Maria Theresia tarafından Aşağı Belvedere Sarayı’na nakledilir.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi‘nde bulunan MÖ 3. yy.’a ait heykellerin neredeyse tamamı ise 1912-1929 seneleri arasında Hermann Junker tarafından Gize Piramitleri çevresinde gerçekleştirilen kazılar sonucunda ortaya çıkarılırlar. Bunlardan en önemlisi ise ünlü Reservekopf heykelidir.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Üstte duvar resimleri, altta tabutlar. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Viyana Sanat Tarihi Müzesi Mısır Koleksiyonu, Şubat 2018.

Mısır Koleksiyonu’nun bulunduğu salonun dikkat çeken en belirgin özelliği ise bir hayli debdebeli tasarlanmış olmasıdır.

Mermer sütunlar bulunan diğer salonlara kıyasla burada, 1869 senesinde İmparator I. Franz Joseph’in Süveyş Kanalı’nın açılış törenine katılmak üzere gittiği Mısır’da kendisine hediye edilen altı metre yüksekliğindeki -taşıyıcı göreve sahip- tek parça taş sütunlar kullanılmıştır.

1873 Viyana Dünya Fuarı‘nda kullanılmak üzere Khnum-Hotep’in (Chnum-hetep) Beni Hasan mezarlık kompleksinde bulunan anıtsal mezarındaki duvar resimleri Ernst Weidenbach tarafından kopyalanmış ve ortaya çıkan eserler bugün müzenin bu bölümünde ziyaretçilerin beğenisine sunulmaktadır.

Şark Koleksiyonu’nun (Orientalische Sammlung) ağırlık noktasını oluşturan ve Antik Güney Arabistan kültürüne ait heykeller ise 1182 ve 1895 yılları arasında Yemen’e dört kez keşif gezileri gerçekleştiren Eduard Glaser menşelidir.

 

Madeni Paralar Koleksiyonu (Münzkabinett)

Özellikle de gümüş ve altın gibi kıymetli metallarden üretilen madeni paralara karşı ilginin çok erken dönemlere kadar dayandığı bilinmekte. Bir taraftan eritilerek geri dönüştürülebilmeleri diğer taraftan da değerli koleksiyonların aranan üyeleri olma özelliğine sahip bu değerli parçalar, özellikle de hükümdarlar açısından atalarının dönemlerine tanıklık etmiş olmaları nedeniyle ayrı bir yer tutmaktaydılar.

Bu saydığımız birçok nedenlerden dolayı madeni para koleksiyonları müzelerin en eski üyeleri olmaktalar. Bu, Habsburg koleksiyonlarından doğan ve bugün itibarıyla 700.000 tek parçadan oluşan ve dünyanın en büyük 5 koleksiyonu arasında bulunan Viyana Sanat Tarihi Müzesi Madeni Para Koleksiyonu için de geçerlidir. Bu büyük koleksiyonun sadece 2.000 parçalık küçük bir bölümü ziyaretçilerin beğenisine sunulmaktadır.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Viyana Sanat Tarihi Müzesi madeni paralar koleksiyonu. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Şubat 2018.

Habsburg Hanedanı’nın madeni para koleksiyonlarına karşı ilgileri Kaiser I. Maximilian (1459-1519) dönemine kadar dayanmaktadır. 1547/50 civarlarında -neredeyse tamamı Antik Roma dönemine ait madeni paralardan meydana gelen- ilk koleksiyonu oluşturan Habsburglunun ise I. Ferdinand (1503-1564) olduğu bilinmekte.

Günümüz itibarıyla koleksiyonun envanteri madeni para ve madalyaların yanı sıra kağıt para, senet, damga pulu, jeton, bozuk para terazisi, mühür, nişan vb. gibi farklı dönemlere ait farklı nesnelerden oluşmaktadır. Böylece Viyana Sanat Tarihi Müzesi Madeni Para Koleksiyonu, parayı tüm farklı hallerinde bulabileceğiniz bir merkezdir.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Madeni paralar koleksiyonu, Maria Theresia sergisi. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Viyana Sanat Tarihi Müzesi, Şubat 2018.

Doctrina Nummorum Veterum isimli eseriyle, kökü Fransızca Numismatique kelimesine dayanan ve eski para ve madalyaların tarihi ve tanımıyla uğraşan bilim dalı olarak bilinen “nümismatiğin“,  modern temellerini atan bilim insanı Joseph Hilarius Eckhel, 1774 senesinde koleksiyonun müdürlüğü görevine getirilmiştir.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

III numaralı salonda Maria Theresia büstü ve dönemine ait madeni para ve madalyalar. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Viyana Sanat Tarihi Müzesi, Şubat 2018.

Müzenin bu bölümünde yan yana bulunan üç farklı salonda işlenen konular ise şu şekildedir:

  • Salon I: 1400 civarlarında İtalya’da ortaya çıkmasından 20. yy.’a uzanan zaman zarfına ait örnekleriyle madalyalar. Bunun yanı sıra Avusturya ve Avrupa’dan nişan numuneleri.
  • Salon II: Madeni paraların bugünkü Türkiye sınırları içerisinde bulunan Lidya kıyılarında MÖ 7. yy.’da icad edilmesiyle başlayan ve 20. yy’a uzanan döneme ait madeni ve kağıt para örnekleri.
  • Salon III: Zaman zaman farklı sergilere ev sahipliği yapmaktadır. Reformcu, stratejist ve dünyaya 14 çocuk (11’i hayatta kalmıştır) getiren anne kimliği ile ön plana çıkan İmparatoriçe Maria Theresia dönemine ait madeni para ve madalyalardan oluşan bir sergi düzenlenmektedir. Avusturya Eğitim Sistemi başlıklı yazımda kendisinin yaptığı eğitim reformuyla Avusturya‘ya ders zorunluluğu getiren kişi olduğundan bahsetmiştim.

 

Sanat Dairesi (Kunstkammer)

Müzenin bu bölümünü âdeta “müze içerisinde müze” olarak nitelendirmek mümkün. 20 farklı salonda 20 farklı konu ve döneme ait eserler sergilenmekte.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Sanat Dairesi, Altın Salon. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Viyana Sanat Tarihi Müzesi, Şubat 2018.

Sanat Dairesi bir anlamda ‘Evrenin Aynası’ ve kurulduğu dönemde dünya hakkında sahip olunan bilginin toplamına eşit olma özelliğine sahip. Bu nedenle burada sanat eserlerinin yanı sıra aynı zamanda evren hakkında bilgi toplayabilmek için gerekli bilimsel aletler (=Scientifica) ve tüm bunları tamamlayıcı olarak baskı grafik sanatı (=Druckgraphik) bulunmakta.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Benvenuto Celini’nin “Saliera” isimli eseri. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Viyana Sanat Tarihi Müzesi, Sanat Dairesi, Şubat 2018.

Burada sergilenen parçaların ortak bir yönü ise “küçük boyut sanatta büyük politika” yapılan ince el işçiliklli ustalık eserleri olmaları.

 

Yunan ve Roma Antik Koleksiyonu (Antikensammlung)

Yunan ve Roma Antik Koleksiyonu da günümüz Türkiye’si sınırları içerisinde bulunan bölgelerden eserler barındıran bir koleksiyondur.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Yunan ve Roma Antik Koleksiyonu. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Viyana Sanat Tarihi Müzesi, Şubat 2018.

Yunan ve Roma Koleksiyonunun en dikkat çeken parçalarından bir tanesi ise Sultan II. Abdulhamid‘in İmparator Franz Joseph‘e bir hediyesi olan ‘Eutropios’ isimindeki bir yaşlı adam büstüdür.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Sultan II. Abdulhamid’in I. Franz Joseph’e bir hediyesi. Fotoğraf (cep telefonu çekimi): © Muratcan Gümüş. Viyana Sanat Tarihi Müzesi, Şubat 2018.

Dış görünüşü itibarıyla bu kişinin yüksek rütbeli bir Romalı memur olduğu düşünülmektedir.

 

Kuzey Afrika’da Habsburg hakimiyeti

Şimdi de gelelim Viyana Sanat Tarihi Müzesi‘nin Türklerle olan bir diğer bağlantısına; müzenin 2. katında bulunan 10 parçalık devasa büyüklükte duvar resimlerinden oluşan “Habsburgların Kuzey Afrika Hakimiyeti” konulu bölüme.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Kuzey Afrika’da Habsburg hakimiyeti. Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Viyana Sanat Tarihi Müzesi, Şubat 2018.

İmparator V. Karl, Tunus’a düzenleyeceği seferi tüm detaylarıyla gelecek nesillere aktarabilme adına yanına -bir anlamda “savaş muhabiri” olarak seçtiği- tarihçi ve şairlerin yanı sıra Flaman ressam Jan Cornelisz Vermeyen’i de almıştı. Vermeyen, savaştan 11 sene sonra imparator tarafından bu savaşı anlatan 12 adet duvar halısının yapımı için gerekli olan orjinal büyüklükteki ters yüzlü (=seitenverkehrt) duvar resimlerini yapmakla görevlendirildi.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Devasa duvar resimleri (cartoons). Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Viyana Sanat Tarihi Müzesi, Şubat 2018.

Vermeyen’in duvar halılarının oluşmasında esas alınan resimlerini oluştururken katıldığı savaş esnasında yaptığı çizimlerden yola çıkmıştı. Savaş meydanlarının topografik özelliklerini büyük bir titizlikle aktarmasının yanı sıra insanları bulundukları yere kıyasla orantısız büyüklükte tasvir ederek belirgin bir şekilde arka plandan soyutlamıştı. Bunun sebebi ise resimlerin tamamen propaganda amacı gütmeleri idi.

Bu duvar halılarında vurgu yapılan imparatorun stratejik liderlik kalitesi, cesareti, gücü ve Hristiyanlık dünyasının koruyucusu gibi özelliklerinden oluşan içeriklerin ise İspanyol tarihçi Alonso de Santa Cruz tarafından belirlendiği tahmin edilmektedir.

Yapımına 1535’den itibaren Brüksel’de başlanan bu duvar halıları ise günümüz itibarıyla Madrid’de sergilenmektedir. 

Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Tunus’un işgali ve yağmalanması konulu 8 numaralı dev duvar resmi (Cartoon). Fotoğraf: © Muratcan Gümüş, Viyana Sanat Tarihi Müzesi, Şubat 2018.

Viyana Sanat Tarihi Müzesi envanterinde bulunan dev duvar resimleri serisi ise 18. yy’da VI. Karl tarafından Madrid’de bulunan bu duvar halılarının bir numunesi olarak yaptırılmıştır.


Bu da ilginizi çekebilir

Viyana’dan insan fotoğrafları:

İnsan resimleri Viyana


 

Müze Kütüphanesi (Museumsbibliothek)

Günün belirli saatlerinde açık olan Viyana Sanat Tarihi Müzesi Kütüphanesi‘ne sadece önceden kayıt yapmanız durumunda girebilmeniz mümkün.

 

Viyana Sanat Tarihi Müzesi – Pratik bilgiler

Viyana Sanat Tarihi Müzesi ‘ne nasıl gidilir?

Viyana Sanat Tarihi Müzesi Ring Bulvarı üzerinde, Maria-Theresien-Meydanı’nda bulumaktadır.

Adres: 

Maria-Theresien-Platz

1010 Wien

Hofburg Sarayı‘na 3-4, Viyana Belediye Binası‘na 5-6,  Viyana Üniversitesi‘ne 8-10, Viyana Devlet Opera Binası‘na ise yaklaşık 10-12 dakika yürüme mesafesindedir.

Müzeye toplu taşıma ile ulaşmanın en kolay yolu  U2  ve  U3   metro hatlarının kesiştikleri Volkstheater durağında inerek birkaç dakika yürümek olacaktır.

Yine aynı şekilde Ring Bulvarı üzerinde seyreden tramvaylar ile de müzeye ulaşabilirsiniz.

Bulunduğunuz noktadan hangi toplu taşıma araçlarını kullanarak en hızlı yoldan müzeye ulaşabileceğinizi en kısa yoldan öğrenmek için İstanbul’un İ.E.T.T.’si benzeri “Viyana Hatları” (Wienerlinien) isimli kuruluşun internet sayfasına girerek hemen giriş sayfasında sol tarafta bulunan menüden bulunduğunuz yerin adresini ve yukarıda belirtilen müze adresini girmeniz yeterli.

 

Viyana Sanat Tarihi Müzesi giriş ücretleri

En güncel giriş ücretlerine buradan ulaşabilirsiniz.

Yıllık kart sahipleri başta Viyana Sanat Tarih Müzesi olmak üzere toplamda yedi müzeye tüm sene boyunca ücretsiz girebilmekteler. Yerleşkeler başlığından diğer müzeler hakkında da bilgi edinebilirsiniz.

 

Viyana Sanat Tarihi Müzesi yaklaşan etkinlikler

Viyana Sanat Tarihi Müzesi‘nde gerçekleşen ve de gerçekleşecek tüm özel etkinlik ve sergilerin tam listesine buradan ulaşabilirsiniz.


Bu da ilginizi çekebilir

Viyana rehberi Ali Çiçek ile söyleşi;

Viyana’da yaşamak


 

Viyana Sanat Tarihi Müzesi’ne bağlı diğer müzeler

Müzenin yıllık kartı ile aşağıda belirtilen tüm yerleşkelere bir sene boyunca ücretsiz olarak girme hakkına sahipsiniz:

  • Yeni Saray (Neue Burg)

– Eski adıyla Viyana Etnoğrafya Müzesi şimdiki adıyla Dünya Müzesi (Weltmuseum)

– Efes Müzesi (Ephesos Museum)

  • Theseus Tapınağı (Theseustempel)
  • Hofburg Sarayı Hazine Dairesi (Kaiserliche Schatzkammer)
  • Tiyatro Müzesi (Theatermuseum)
  • Schönbrunn Sarayı‘nın hemen yanında bulunan bir müzede ise ve imparatorluğun taşıma araçları sergilenmekte (Kaiserliche Wagenburg Wien)
  • Avusturya‘nın Tirol eyaletinin başkenti Innsbruck’ta bulunan Ambras Sarayı (Schloss Ambras)
Viyana Sanat Tarihi Müzesi

Viyana Sanat Tarihi Müzesi hatıra fotoğrafı. Muratcan Gümüş, Ekim 2016.

 

Diğer Viyana müzeleri

Bunlar da ilginizi çekebilir:


Türkiye dışındaki müzeler içerisinde en fazla Türk eseri burada:

Viyana Askeri Tarih Müzesi“.



Türklerin Avusturya‘ya göç tarihine ışık tutan müze:

Viyana Şehir Müzesi



Viyana’nın en güzel saraylarından bir tanesi:

Schönbrunn Sarayı


 

Kaynakça

[1] Der Weg zum vollendeten Museum.

[2] Kunsthistorisches Museum Wien. Prestel Museumsführer. 2. baskı, Almanya.

[3] Kunsthistorisches Museum Wien. Resmi genel ağ sayfası. Erişim tarihi: 09.02.18.

Yorum Yap