MOTIF Tiyatro Derneği

Avusturya‘nın Vorarlberg eyaletinde aktif olan MOTIF Tiyatro Derneği, çocuk ve gençlerden oluşan ve sık aralıklarla Türkiye’nin en ünlü tiyatro ustalarını Avusturya’da ağırlayan bir kültür derneği.

2011 Entegrasyon Ödülü (=Integrationspreis) sahibi MOTIF’in 29.04.18 tarihinde bir gösteri için Viyana’ya gelecek olması münasebetiyle, 2005 yılında bu oluşumun temellerini atan Türkçe öğretmeni Yener Polat ile bir söyleşi yaptık.

Motif Tiyatro Derneği

MOTIF’in bir gösterisinde dervişler. © Tamer Barbaros.

MOTIF Tiyatro Derneği, 1988 yılından bu yana Avusturya’nın Vorarlberg eyaletinde yaşayan Türkçe öğretmeni Yener Polat tarafından kuruldu. Gençlik yıllarında amatör olarak ilgilendiği ve Türkiye’den beraberinde getirdiği değerlerden biri olarak nitelendirdiği tiyatroya olan sevgisini Vorarlberg’te Almanca tiyatro gösterilerini takip ederek pekiştirmeye çalışan Polat, yılın sadece belirli zamanlarında gidermeye çalıştığı Türkçe tiyatro özleminin giderek ağır basmasıyla Türkiye’nin en değerli tiyatro ustalarından biri olan Yıldız Kenter’i 2003 senesinde bir oyun için Avusturya’ya davet ederek Avusturya’daki Türk toplumu arasında bir tiyatro kıvılcımının yakma yolunda ilk adımını attı. Türk toplumunun sorunlarını sanat çerçevesinde dile getirme ve gençleri sanat etrafında buluşturma hedefiyle 2005 senesinde MOTIF Interkultureller Verein isminde bir tiyatro derneği kurdu. Sürekli büyüyen genç ve dinamik bir ailenin ortaya koyduğu meyveler, 2011 senesinde Viyana Belediye Binası’nda gerçekleşen törende MOTIF’in Entegrasyon Ödülü (=Integrationspreis) almasıyla ivme kazandı. Çalışmalarına devam eden MOTIF kısa bir süre içerisinde bir sinema filmini sahneye taşımak üzere Viyana’ya geliyor.

 

Klasik bir giriş yapalım: İşiniz gücünüz tamamdı da, bir tiyatro mu eksikti?

Tiyatro, özellikle de Türkçe tiyatro, hasretini çektiğim bir eksiklikti Vorarlberg’te. 2003 senesinde Yıldız Kenter’e giderek kendisine şöyle dedim:

Sizi Avusturya’da görmeyi çok isteriz ama isteğim Avusturya’ya sadece bir oyun götürebilmek değil; insanların gönlünde bir tiyatro ateşi yakabilmek.

motif tiyatro dernegi

Müşvik Kenter ve Yıldız Kenter Yener Polat’ın davetlisi olarak Vorarlberg’te, 2003. Görsel: MOTIF arşivi.

Kendisi bu fikirden etkilenmiş olacak ki, maddiyatın ön planda olmadığı bir ortamda desteğini esirgemeyerek çıktı ve geldi.

Sorunuz nedeniyle konuyla bağlantısı olduğunu düşündüğüm bir ilginç anımı da bu vesileyle sizlerle paylaşmak isterim:

Yıldız Kenter’in sahneleyeceği oyun için yetkili kişi ile anlaşarak 900 € ücret karşılığında Vorarlberg Eyalet Tiyatrosu’nu kiraladık. Bu miktar gösterinin sonunda 3.600 €’ya çıktı. Kültür Dairesi Başkanı’ndan destek istedik ve aldığımız cevap tek kelimeyle bir hayal kırıklığı oldu:

Siz buraya çalışmaya geldiniz, işinize bakın. Tiyatro istiyorsanız Eyalet Tiyatrosu’nda izlersiniz.

Kendi dilimizde kendi kültürümüzde tiyatro izleme hakkımız yok mu? diye sorunca ise kendisinden kısa ve net bir cevap aldık:

Hayır!

 

Birçok hikayede olduğu üzere sizinki de olumsuz bir tecrübeyle başlamış.

Evet, aynen öyle oldu.

Yılmadık ve gençleri bir tiyatro grubu bünyesinde buluşturmaya karar verdik. Ciddiye alınmak ve tiyatro sevgimizi resmi bir ortama taşıma adına ise 2005 senesinde MOTIF isminde kâr amacı gütmeyen bir tiyatro derneği kurduk ve yaklaşık beş ay sonra ilk oyunumuzu izleyenlerin beğenisine sunduk.

Motif Tiyatro Derneği

MOTIF Tiyatro Derneği Bregez/Vorarlberg/Avsturya. © Tamer Barbaros.

Bir başka tiyatro grubunun davetiyle Schlachtfest isminde Türklerin Viyana Kuşatmalarını konu alan ve ortaklaşa gerçekleştirdiğimiz bir oyun ortaya çıktı. Bu oyun derneğimiz adına bir sıçrama tahtası oldu diyebiliriz. Akabinde diğer tiyatro gruplarıyla da tanışarak ortak projeler gerçekleştirmeye devam ettik.

 

Daha çok Vorarlberg eyaletinde aktif olan MOTIF Tiyatro Grubu’nun isminin Avusturya genelinde duyulmasını sağlayan bir de ödül aldınız, Uyum Ödülü (=Integrationspreis).

Türklerin Avusturya’ya gelişinin 50. yılı nedeniyle Gastarbeiter Route olarak tabir edilen Avusturya-Türkiye arası araba yolculuklarından tutun da, dil eksikliği nedeniyle hastanelerde yaşanan sorunlara, politik ortamlarda malzeme olarak görülmemize kadar birçok konuya el attığımız “heim.at” isminde bir oyun hazırladık. Oyunumuz büyük beğeni topladı ve Uyum Ödülünü (=Integrationspreis) kazandık.

MOTIF Tiyatro Derneği

MOTIF’in 2011 Entegrasyon Ödülü’nü kazandığı “Gast oder Arbeiter” isimli oyunun afişi.

Elbette bu ödül bir aile olarak sarfettiğimiz çabaların karşılığını almamız, ciddiye alınmamız sonucunda daha büyük kitlelere ulaşabilmemiz ve en önemlisi ise bu işi devam ettirme adına motivasyon kaynağımız olması nedeniyle çok önemliydi bizim açımızdan.

 

Sizin de bahsettiğiniz üzere diğer oyunların da toplum olarak hepimizi ilgilendiren konulardan seçilmiş olmaları tesadüf olmasa gerek?

Yaşanan bazı sorunları irdelemedeğimiz sürece çözümlerine katkı sağlayamayız. Yine aynı şekilde bu mevcut sorunları eleştirmeyi sanat yoluyla yapabilmek büyük önem arz etmekte ve sanatın bir parçası olan tiyatroyu sorunları çözüme ulaştıracak yolda bir araç olarak görmeliyiz.

Bu nedenle bizler isimlerinden de anlaşılacağı üzere genelde bu konu ekseninde dönen oyunlar sahnelemeye  çalışarak sergilediğimiz performanslarla çözüme giden yolun bir parçası olmaya çaba sarf ediyoruz.

 

Vorarlberg’te yaşayan insanımızın tiyatroya bakış açısını nasıl yorumluyorsunuz? Beklediğiniz ilgiyi gördüğünüzü düşünüyor musunuz?

Özellikle buraya getirdiğimiz tiyatro ustalarına yoğun bir ilgi olduğundan bahsedebiliriz. 400-500 kişilik bir salonu sorunsuzca doldurabiliyoruz.

Motif Tiyatro Derneği

MOTIF’in davetlisi olarak Vorarlberg’e gelen Süt Kardeşler’in gösterisi. © Tamer Barbaros.

Bir gün aynı ilgiyi gençlerin amatör sahne çalışmalarına da göstereceğimiz inancımı henüz kaybetmediğimi belirterekten, bu tarz oyunlara Avusturyalı tiyatroseverlerin daha çok ilgi gösterdiklerini eklemek isterim.

 

Birçok ünlü tiyatro ustasını Avusturya’ya getirdiğinizden bahsettiniz. Bu isimler arasında kimler bulunmakta?

Yıldız Kenter, Müşvik Kenter, Ali Poyrazoğlu, Levent Kırca, Ferhan Şensoy, Erkan Can, Güngör Dilmen, Nilgün Belgün, Dilek Türker, Emre Kınay, Uygur Kardeşler, Sunay Akın ve diğer birçok işinin erbabı ustaları misafir ederek halkımızla buluşturduk ve buluşturmaya da devam ediyoruz.

Motif Tiyatro Derneği

Levent Kırca’nın MOTIF oyuncularıyla gerçekleştirdiği atölyeden hatıra fotoğrafı.

Genelde kendilerini sadece bir oyun için değil, aynı zamanda atölye çalışmaları vasıtasıyla bilgilerini tiyatrosever gençlere aktarmak için de buraya davet ediyoruz.

 

MOTIF’in Vorarlberg’ten sonra bir de Viyana’ya açılma süreci oldu. Nedir son durumlar?

Vorarlberg’te aktif olarak tiyatro oynayan üyelerimizden bazıları yüksek öğrenimleri nedeniyle Viyana’ya göçtüler ve orada MOTIF Viyana‘yı kurdular.

İlerleyen dönemlerde yeni tiyatrosever gençlerin de aralarına katılımıyla aktif olarak oyun sergileyeceklerine ve bizleri seyirci olarak davet edeceklerine inanıyorum. Aynı zamanda kendileri çok yakında Viyana’da gerçekleştireceğimiz bir gösterimizde bizleri misafir edecekler.

 

Peki Viyana’ya tam olarak ne zaman geleceksiniz ve oyununuzun konusu nedir?

Daha önce sinemaya da uyarlanmış olan Eric-Emmanuel Schmitt’ın kitabını sahneye aktardığımız Monşer İbrahim ve Kuran’ın Çiçekleri isimli oyunumuzu 29.05.2018 tarihinde Viyana’da yaşayan tiyatroseverlerin beğenisine sunacağız.

Motif Tiyatro Derneği

Motif Tiyatro Derneği: Monsieur İbrahim ve Kuran’ın çiçekleri afişi.

Anadolu’dan Paris’e göçen ve farklı kültürlerden insanların yaşadığı bir muhitte hayatını devam ettiren bir Türk bakkalın ve babasının vefatından sonra zor durumda kalan bir Yahudi çocuğun hikayesini anlatıyoruz.

 

Geleceğimizden emin olabilirsiniz. Size son bir sorum daha olacak: Ebeveynlerin çocuklarını tiyatroya yönlendirmeleri için ikna edici sebepleriniz nelerdir?

Avusturyaya da Türkiye; nerede yaşadıkları ve her ne kadar iyi eğitimli oldukları fark etmeksizin gençlerimizi gözlemlediğinizde birçoğunda önemli bir eksiklik tespit edebilirsiniz: öz güven!

Sağlam temellere oturtulmuş öz güven sahibi insanların diğerleri arasından çok daha çabuk sıyrılıp bir adım öne geçtikleri bir sır değil. Öz güveniniz ise okul dışında, katılacağınız sosyal aktivitelerle geliştirebileceğiniz bir unsur. Bunu yapanlar daha dik ayakta durabilen, isteklerini daha iyi dile getir ebilen ve hayatlarına değer katarak bu vesileyle daha başarılı insanlar olabilmekteler.

Motif Tiyatro Derneği

MOTIF Tiyatro Derneği ve genç oyuncuları. © Tamer Barbaros.

Düşünün, örneğin 300 seyirci kapasiteli bir tiyatro salonunda sahneye çıktığınız an 600 göz üzerinizde olacaktır. Bu durumda size tek bir şey kalıyor; bir varlık gösterebilmek ve gerek duruşunuz, gerek ses tonunuz, gerekse de hareketlerinizle ben buradayım diyebilmek. Bu heyecan sizi bir adım daha ileri taşıyor ve bu noktadan sonra yere daha sağlam basan ve kendini daha cesurca ve daha iyi ifade edebilen kişilik sahibi bir insan olabiliyorsunuz.

Tüm bunların yanı sıra yaşadığımız toplumda var olduğumuzu göstermeliyiz, göstermek zorundayız da. Bu ise iyi eğitimli, dik duruşlu insanlar sayesinde mümkün olacaktır.

Bir genç bu tarz ortamlarda kazanacağı sosyal beceriler sayesinde bayrağı bir adım daha ileri taşıyabilir. Bu nedenle de hangi sosyal tabakaya ait olurlarsa olsunlar her aileye çocuklarını tiyatro ile tanıştırmalarını tavsiye ediyor ve canı gönülden istiyorum. Ebeveynler olarak çocuklarımıza inanmalı ve onlara bu fırsatı vermeliyiz. Onlar bunu hak ediyor!

Yorum Yap